Logo Osowiec
--°C

Dostępność

Kontrast i kolory

Rozmiar czcionki

Osowiec to wieś położona w północno-zachodniej części gminy Żabia Wola, w powiecie grodziskim, województwie mazowieckim. Nazwa ma charakter topograficzny i wywodzi się od słowa „osowy” – związanego z osiką (drzewem osika). Pierwsze wzmianki historyczne o Osowcu pochodzą z 1476 roku (zapis Ossowyecz). Kolejne zapisy to m.in. 1551 – Osowiec, 1579 – Ossowiec. Wieś leżała historycznie w ziemi warszawskiej, później w powiecie błońskim.

Dwór w Osowcu i majątek ziemski

Najcenniejszym zabytkiem Osowca jest dwór wzniesiony około 1860 roku w stylu klasycystycznym. Jest to budynek murowany z cegły, otynkowany, parterowy, podpiwniczony, z mieszkalnym poddaszem, na planie prostokąta. Elewacja frontowa posiada 13 osi, ryzality skrajne oraz centralny ryzalit z portykiem. Dwór otacza park krajobrazowy z połowy XIX wieku z pozostałościami starodrzewu (m.in. wiekowe lipy).

Właściciele majątku Osowiec (wybrane dane):

Po 1945 roku dwór został znacjonalizowany, zdewastowany i popadł w ruinę. W latach 90. XX wieku rozpoczęto odbudowę. Obecnie znajduje się w rękach prywatnych i jest w bardzo dobrym stanie (nr rej. zabytku: dwór – 790/1989, park – 489/1979).

Szkoła i życie codzienne na początku XX wieku

Zdjęcie historyczne Osowca
fot. Jacek Swinarski 1980 r.

Dzieci z Osowca uczyły się początkowo w szkołach prywatnych lub w rosyjskiej szkole rządowej. W 1906 roku założono szkołę w Wycinkach Osowskich. W latach 1919–1920 przeniesiono ją do Osowca.

Kronika szkolna opisuje wieś jako niezbyt dużą, ciągnącą się wzdłuż drogi wysadzanej topolami. „Gospodarze Osowca to przeważnie ludzie biedni posiadający od 3 do 15 mórg ziemi. Trzech gospodarzy posiada po włóce ziemi. Chaty są przeważnie małe, niskie, ziemia bez podłóg. Kilka zaledwie gospodarzy posiada domy nowe, wysokie, widne.” Po zniesieniu pańszczyzny wydzielono 6 mórg pod budowę szkoły.

Osowiec dzisiaj

Osowiec (wraz z Osowiec Parcela) to dynamicznie rozwijająca się podwarszawska wieś, łącząca walory historyczne z dobrą komunikacją (bliskość drogi ekspresowej S8, Grodziska Mazowieckiego i Warszawy). Powstają tu nowe osiedla mieszkaniowe. W 2023 roku wieś Osowiec liczyła 1568 mieszkańców.

Podgląd